Luận Lí, Biện Minh
Từ tiếng La-tin Ratio tức là khả năng dùng lí trí để lí luận, ngõ hầu tìm ra sự thật. Đây là từ triết học, một từ gây nhiều sóng gió trong thời con người văn minh trở lại. Từ này đã tạo một cơ sở nghi ngờ, biện bạch, minh giải của kiến thức để tìm đến lẽ thật. Trong nền văn minh thế giới, từ thế kỷ 16-19, được gọi là thời kỳ Âu Châu Phục Hưng (Age of Renaisance). Trong đó, đáng kể nhất là thời kỳ luận lí (Age of Reason cũng gọi là Age of Enlightenment). Trong thời kỳ này con người đã khởi xướng “sự nghi ngờ trở lại” về tất cả những niềm tin đã có từ trước, triết gia nổi tiếng là René Descard (1596-1650, Pháp), từ ông đã mở rộng nền văn minh toán học, triết học và khoa học. Triết gia nỗi tiếng trong Siêu Hình Học và Luận Lí Học đáng kể là Immanuel Kant (1724-1804, Đức) với bộ sách không thể thiếu là “Critique of Pure Reason” (1781), Critique of Practical Reason” (1788) và “Critique of Judgment) (1790). Cũng nhờ luận lí mà niềm tin vào ĐCT được sáng tỏ hơn. Ông đã biện luận muốn biết Thượng Đế không phải qua lí luận nhưng qua đức tin bằng một bướt nhảy vọt, “Leap of Faith”. Thật sự qua lí trí con người không thể hiểu được hết những gì đã có trong trời đất. Vì thế, Triết Gia Pascal cũng đã từng viết, “Trái tim có những lí lẽ mà lí trí không sao giải thích được.” Do đó, nhờ luận lí con người biết có một Đức Chúa Trời Cao Cả, nhờ đức tin con người gặp được ĐCT, và nhờ tấm lòng con người nhận thực và tôn thờ ĐCT. Tóm lại, nhờ luận lí mà con người vượt ra khỏi những niềm tin vô lí, mờ ám, u mê, đưa con người đến thực tế, thực dụng, sáng tỏ và văn minh như ngày nay.
