Biết, Hiểu Biết
Đây là một từ rất thâm thuý trong nền tảng của niềm tin theo Chúa. Nếu nói về “biết” Chúa, thì nhiên hậu, từ xưa tới nay, không ai biết hết được Chúa. Do đó, trong luận lí thần học cho chúng ta cái nhìn rõ hơn. Biết về Chúa (Knowing about God, or Know about God Chúa), và Biết Chúa (Knowing God, or Know God). Để đi sâu vào điểm này chúng ta thử xác định 2 cụm từ trên. Knowing about God, là biết Chúa, nhưng chỉ biết bên ngoài. Tức là: – biết Chúa qua việc Ngài làm trong thiên nhiên, – biết Chúa qua sách vở, do ai đó kể lại (ngoài KT), – biết Chúa qua lí luận, trí thức; và quan trọng nhất là biết Chúa không qua Thánh Linh soi dẫn. Knowing God, là biết Chúa: – qua Đức Thánh Linh soi dẫn, – Biết Chúa do chính Chúa khải thị, – Biết Chúa trong kinh nghiệm tái sinh đời sống, – Biết Chúa trong sự học hiểu rõ và kinh nghiệm được Lời Chúa dạy, – Biết Chúa bởi sự gặp được Chúa thực sự qua nhiều chiều kích (Chúa chạm đến, Chúa đáp lời cầu nguyện, Chúa giải cứu khỏi nghịch cảnh, Chúa nghe thấy mình, và mình cảm nhận sự hiện diện trong đời sống…). và – Biết Chúa bởi tâm hồn luôn hướng thượng và luôn tương giao với Ngài.
Sau đây là những kinh nghiệm biết Chúa sâu xắc trong lịch sử và trong cá nhân:
(1) Biết Chúa là hiểu biết về Chúa: Làm sao biết và hiểu được hết về Chúa, như Tiên Tri Ê-sai đã ghi chép lời Chúa phán: .
“Đức Giê-hô-va phán: Ý tưởng Ta chẳng phải ý tưởng các ngươi, đường lối các ngươi chẳng phải đường lối Ta. 9 Vì các từng trời cao hơn đất bao nhiêu, thì đường lối Ta cao hơn đường lối các ngươi, ý tưởng Ta cao hơn ý tưởng các ngươi cũng bấy nhiêu”(Ê-sai 55:8-9).
Chúng ta, mỗi người chỉ biết một phần về Chúa mà thôi. Lịch sử đã ghi chép các tổ của đức tin cũng thế. Nô-ê biết Chúa khi Chúa bảo ông đóng tàu,.. Ab-ram biết Chúa khi Chúa bảo đi ra khỏi xứ Cha-ran,.. Môi-se biết Chúa nơi bụi gai cháy,.. Đa-vít biết Chúa khi sai đi đánh Gô-li-át,.. Ê-sai biết Chúa khi thấy vinh quang Ngài nơi đền thờ… và ông đã được khải thị cho biết Chúa qua câu Kinh Thánh trên ở Ê-sai 55. Tóm lại, chúng ta biết Chúa, khi Chúa cho trong các trường hợp khác nhau. Và, Chúa biết chúng ta thì Ngài biết rõ như ban ngày. Ngài biết từ trong tâm tư, hiện tại, tương lai của chúng ta. Tất cả như đang hiện ở trước mặt Chúa. Tuy nhiên có những lúc đặc biệt, ĐCT khen ngợi, khích lệ chúng ta. Ngài bảo vua Đa-vít là người “…theo lòng Ta và ý Ta…” (I Sam 2:35, 13:14). Ngược lại thì Vua Đa-vít đã xác nhận: “1 Hỡi Đức Giê-hô-va, Ngài đã dò xét tôi, và biết tôi. 2 Chúa biết khi tôi ngồi, lúc tôi đứng dậy; Từ xa Chúa hiểu biết ý tưởng tôi. 3 Chúa xét nét nẻo đàng và sự nằm ngủ tôi, Quen biết các đường lối tôi” (Thi 139: 1-4). .
Các sứ đồ cũng biết Chúa, nhưng rồi họ cũng chỉ biết một tí về Chúa thôi. Sứ Đồ Phao-lô đã phải thốt lên: “Ngày nay chúng ta xem như trong một cái gương, cách mập mờ: đến bấy giờ chúng ta sẽ thấy hai mặt đối nhau; ngày nay tôi biết chưa hết: đến bấy giờ tôi sẽ biết như Chúa đã biết tôi vậy” (I Côr 13:12).
(2) Từ Yada, còn có nghĩa khác, đó là “hiểu biết” như trong tình yêu, ăn ở, sống với nhau để rồi sinh con đẻ cái, nối dòng dõi tông đường. Từ “biết” này đã dịch trong bản truyền thống là “ăn ở” với nhau (2 bản Truyền Thống & Công Giáo). Xem câu kinh ở Sáng Thế 4 câu 1: “A-dam ăn ở với Ê-va, vợ mình sinh ra Ca-in,”… rồi khi A-bên bị Ca-in giết chết. Một lần nữa, KT lập lại, câu 17: “Đoạn, Ca-in ăn ở cùng vợ mình, nàng thọ thai và sanh được Hê-nóc; Ca-in xây một cái thành đặt tên là Hê-nóc, tùy theo tên con trai mình.”
Đến câu 25: “A-dam còn ăn ở với vợ mình, người sinh đuợc một con trai được sinh là Sết” (thế cho A-bên đã chết). Có lẽ có thêm một lần nữa, lúc Ên-ca-na ăn ở với bà An-ne, sinh ra Sa-mu-ên (Sách Sa-mu-ên 1: 19). Như thế ít nhất có 4 lần… yada (biết) được dịch là ăn ở rồi sinh con. Nói cách khác 4 lần, KT dùng từ “biết, know, ăn ở” mà sinh con. Như vậy, từ “biết” trong Kinh Thánh, thật là đậm đà thâm thuý. Vì rõ ràng, không ai biết chồng bằng vợ mình, mà cũng ai biết vợ bằng chồng mình. “Biết” ở đây là cái biết giữa vợ và chồng, là biết rõ, không còn gì để dấu diếm. Dầu vậy, con người có biết nhau cũng là một phần nhỏ… không thể so sánh với cái biết của ĐCT với con người. Tương tự, để so sánh với cái biết, trong KT còn có từ “thấy” cũng có ý thâm thuý như từ “biết”. Xin xem từ “thấy, Jire” rồi nghiệm thêm. Tóm lại, từ biết Chúa rất sâu nhiệm, không ai biết Chúa trọn vẹn, học hoài không hết. (Mong rằng cũng không có ai vỗ ngực bảo rằng mình biết Chúa tất cả,.. tức là “biết hết được” ý Chúa, Lời Chúa). Nhưng điều quan trọng, không phải là chúng ta “cần biết Chúa trọn vẹn,” mà là chúng ta cần “thực thi trọn vẹn” về những điều Chúa cho biết.
